Dziś jest:

Zapraszamy na warsztaty

Pierwsza pisemna wzmianka o wycinance żydowskiej pochodzi z XIV-wiecznej Kastylii. Wycinanki powstawały w różnych krajach, na różnych kontynentach, wszędzie tam, gdzie istniały ortodoksyjne społeczności żydowskie. Jest to bowiem dziedzina sztuki nierozerwalnie związana z żydowską tradycją religijną.
Tradycyjna żydowska wycinanka towarzyszy życiu pobożnych Żydów, wiąże się ze świętami lub ważnymi wydarzeniami w życiu rodzinnym. Jest rozmową z Bogiem, ścieżką, na której człowiek spotyka się z Nieskończonością. Nigdy jednak wycinanka żydowska nie jest przedmiotem kultu. Orientalne bogactwo form, symbolicznych przedstawień odnoszących się do Świątyni Jerozolimskiej lub ilustrujących religijne teksty, to cechy formalne wycinanki żydowskiej.
Pierwsze wycinanki powstawały w skórze – w pergaminie. Kiedy papier stał się tani i łatwo dostępny, wycinano w papierze. Kartkę papieru złożoną na pół przybijano gwoździkami do deski, żeby się nie przesuwała podczas pracy. Ołówkiem rysowano kompozycję, którą następnie wycinano nożem szewskim. Rozłożoną wycinankę przyklejano do tła wzdłuż górnej krawędzi. Często przed przyklejeniem wycinankę malowano wodnymi farbami. Wycinanki sefardyjskie, zwłaszcza te, które powstawały w Maroku, były naklejane na tła z wielobarwnych metalowych folii. Wycinanki aszkenazyjskie, a więc te, które powstawały w Polsce, były zazwyczaj naklejane na barwne, kontrastujące z kompozycją tło papierowe.

 
Duchowy wymiar wycinanki wyraża się poprzez obecność cienia – tradycyjne żydowskie wycinanki są bowiem przyklejone do tła jednie u góry, tak, by ażurowa wycięta powierzchnia rzucała cień. 
 
W rocznym cyklu świąt żydowskich wielokrotnie spotykamy się z wycinankami. Po Nowym Roku przypada święto Sukot. Buduje się wówczas szałasy, osłonięte w Polsce jedliną. Ich wnętrza dekorowane są owocami oraz prostymi wycinankami. Wiosną, w czasie święta Purim czyta się w synagodze Księgę Estery, w formie zwoju, nierzadko zdobionego wycinankami. Po święcie Pesach następuje Szawuot, a wraz z nim – białe wycinanki w oknach, które jeszcze przed 1939 rokiem można było oglądać na szybach domów w polskich miasteczkach. Jesienią, w święto Simchat Tora, kończące roczny cykl czytania Tory, w synagodze chłopcy tańczą wraz z mężczyznami, trzymając w dłoniach papierowe chorągiewki przedstawiające zwykle szafę ołtarzową, w której otwierają się wycinane drzwiczki, odsłaniające wizerunek Tory.
 
Pobożny Żyd, gdziekolwiek na zachód od Jerozolimy, modląc się codziennie w synagodze lub we własnym domu, zwracał się ku wschodniej ścianie. Ściana ta wyznaczona była tablicą, zwaną Mizrach (wschód), często wykonywaną w formie wycinanki, zwykle wielobarwnej, odznaczającej się bogactwem symboli, zazwyczaj z wizerunkiem menory na osi symetrii, ze stosownymi cytatami z Psalmów i innych tekstów religijnych.
W klasycznej wycinance nie znajdziemy postaci ludzkich. Wynika to z zakazu sformułowanego w Dekalogu. Odnajdziemy tam za to wielkie bogactwo flory i fauny. Jednak w wycinance żydowskiej nie znajdziemy owadów, owoców morza oraz świni. W sztuce żydowskiej spotykamy natomiast gryfy, jednorożce oraz tak zwane zwierzęta ery mesjańskiej (. Jednak najważniejsze spośród fauny są tzw. Cztery Zwierzęta: lew, lampart, jeleń i orzeł. 


Dodano: 19 sierpnia 2014

Gmina Wołomin 
ul. Ogrodowa 4, 05-200 Wołomin
tel. (22) 763 30 00, fax (22) 763 30 66
e-mail: um@wolomin.org

Urząd czynny
pon: 9:00 - 19:00, wt - czw: 8:00 - 16:00
pt: 8:00 - 14:00
Kasa Urzędu czynna
pon: 9:00 - 18:15, wt - czw: 8:00 - 15:15
pt: 8:00 - 13:15
(przerwa w Kasie pon-czw :13:00-13:25, pt:11:00-11:25)
Nr rachunku:
49 1240 6074 1111 0000 4991 6047
Opłata skarbowa:
90 1240 6074 1111 0010 5705 0013 

    Biuletyn Informacji Publicznej    Biuletyn Informacji Publicznej
    Elektroniczna Skrzynka Odbiorcza    Elektroniczna Skrzynka Podawcza  


Odwiedź nas na Facebooku!     Odwiedź nasz kanał na YouTube!     Odwiedź nasze galerie na Flickr!

 

Polecamy

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce

Zamknij